تبلیغات
مدیرستان - « اصلاح نظام اداری در پرتو مدیریت علوی »( قسمت اول) - به بهانه ایام شهادت امام علی (ع)
مدیرستان
مدیرستان ، پنجره ای رو به مدیریت کارامد
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


وبلاگ تخصصی در موضوع مدیریت و رهبری
تاریخ افتتاح : اول آبان 1390

مدیر وبلاگ :دکتر امیر هوشنگ آذردشتی

« اصلاح نظام اداری در پرتو مدیریت علوی »(1)

سوء مدیریت ، بزرگترین مشكل جوامع امروزی :

یكی از مشكلات و معضلات بزرگ جوامع امروزی به ویژه كشورهای در حال توسعه مشكل «سوء مدیریت» می‌باشد و این امر مانع بزرگی بر سر راه پیشرفت این كشورها و رشد و ترقّی اداری و صنعتی آنها محسوب می‌گردد.

نظامهای اداری در این كشورها به افراط در تمركز استوارند كه علت آن عدم اعتماد به كارگزاران و رغبت مدیران به تحكیم سلطه بركاركنان خود می‌باشد . از سوی دیگر ، گرایش به بوروكراسی و تركیب بوروكراسی با نظام متمركز، موجب پیدایش نظامی متفاوت در بین آنها گردیده كه عیبهای نظام بوروكراتیك را دارد ولی نمی‌تواند از محاسن آن به خاطر وجود نظام افراطی متمركز بهره ببرد . همچنین عقب ماندگی نظام اداری ناشی از بی‌توجهی به بخش مدیریتی و عدم تربیت كادر مدیریتی مناسب و كارآمد و تقلید كوركورانه از نظام مدیریتی غرب عامل دیگری برای انحطاط مدیریت در این كشورها محسوب می‌گردد[1]

بی‌توجهی به مصالح عمومی، توجه مدیران به منافع شخصی ، بی‌توجهی به ضوابط اداری در انتخابها و گزینش افراد و گرایش به روابط شخصی ،‌ تمركز گرایی افراطی و سلطه بر كاركنان ، كنترل مستقیم و افراطی ، عدم آموزش دقیق و مستمر و گرایش به سمت گزارشهای اغراق آمیز درباره اقدامات و غلبه این امر بر كار حقیقتی انجام شده ، همه از مظاهر بیماریهای مدیریتی است كه نظامهای اداری امروزی از آن رنج می‌برند .

در این قسمت سعی داریم با بهره‌گیری از بیانات گوهربار و شیوه‌های مدیریتی امام علی (ع)، آن اسوه تدبیر و مدیریت ، راه حلهایی جامع و مانع برای مشكلات مذكور بیابیم و به جهانیان بنمایانیم كه مدیریت اسلامی، كارآمدترین شیوه برای اداره امور جامعه است . در این راستا با الهام از سخنان و سیره گوهربار آن حضرت ، راههای اصلاح نظام اداری را برمی‌شماریم :

1-   اجرای اصل مدیریت غیر متمركز :

 

با اجرای این اصل ، قدرت و اختیار تصمیم‌گیری به سطوح پایین اداری تفویض

 

می‌گردد و با حلّ مشكل ارتباطات سازمانی و ایجاد نظام فعّال ارتباطی از

 

سلسله مراتب اداری كه موجب هدررفتن انرژی و سرمایه می‌گردد، بی‌نیاز

 

می‌شویم .

حضرت، این اصل را در مدیریت مناطق تحت فرمان خویش و حتی در مدیریت پایتخت حكومت خویش (كوفه) به كار بست و آنجا را به هفت بخش با فرمانداریهای مستقل تقسیم نمود[2] همچنین حضرت به والیان و حكمرانانی كه برای بلاد اسلامی تعیین می‌نمود اختیارات تام و كاملی اعطا می‌كرد و خود بر كار آنان نظارت می‌نمود . چنانكه در منشور مدیریتی خویش خطاب به مالك اشتر ، اختیارات زیر را به وی تفویض می‌نماید :

تعیین مشاوران ، تشكیل مجالس مشورتی ، ایجاد و تجهیز ارتش ، ترسیم سیاست خارجی در هنگام جنگ و صلح ، حفظ امنیت داخلی ، تشكیل قوّه مقنّنه و بهره‌برداری از منابع و هزینه‌های مالی آن سرزمین[3]

لذا ملاحظه می‌گردد كه مدیریت علوی،‌مدیریتی كاملاً غیر متمركز است كه بر مبنای اعتماد و اطمینان كامل به كارگزاران و والیان استوار است و البته با دقت و ظرافت مورد نظارت و ارزیابی قرار می‌گیرد .

2-  انتخاب شایسته مدیران و مسئولان :

 

اصولاً وقتی گزینش و انتخاب، سالم و شایسته باشد، تفویض اختیار مشكلی

 

ایجاد نمی‌كند . كسانی كه دارای لیاقت، مسئولیت پذیری، قدرت،‌پاكی،

 

شكیبایی و علاقه وافر به مصلحت عمومی باشند، هیچگاه تحت تأثیر تمایلات

 

نفسانی و غرایز شیطانی مدیریت نمی‌كنند . لذا حضرت علی (ع) در انتخاب

 

مدیران برجسته و عالی، حساسیت فوق‌العاده‌ای به خرج می‌داد و به مالك نیز

 

توصیه می‌نماید :

 

«كارگزاران خود را از میان انسانهای باتجربه و با حیا و از خانواده‌های پاك و پارسا

 

كه در مسلمانی سابقه بیشتری دارند و از حیث اخلاق،‌كریمتر و آبرویشان

 

محفوظتر و طمعشان كمتر و عاقبت اندیش ترند،‌ برگزین»[4]

 

اینها شرایطی است كه باید در مدیران و كسانی كه آنها را در اجرای امور یاری

 

می‌كنند، وجود داشته باشد تا قدرت ، آنها را فاسد و منحرف نكند و یكی از

 

مهمترین دلایل نابسامانی سازمانهای اداری در جوامع امروزی، نبود چنین شرایط

 

و ویژگیهایی در مدیران و مسئولان آن سازمانهاست.

 

3- اجرای اصل مشاركت :

 

 یكی از مهمترین علل موفقیت مدیریت ژاپنی، بهره‌گیری از اصل مشاركت

 

می‌باشد. دخالت دادن كاركنان در امور و مشورت نمودن با آنان علاوه بر اینكه

 

موجب استواری رأی مدیر می‌گردد و او را در تصمیم‌گیری درست توانا می‌سازد،

 

باعث می‌شود تا كاركنان نیز به جایگاه و اهمیت وجودی خود آگاه گردند و با

 

دلگرمی بیشتری به كار و فعالیت بپردازند.

 

امام علی (ع) در لزوم مشورت و پرهیز از استبداد و خودرأیی می‌فرماید: «

 

كسی كه استبداد رأی داشته باشد، هلاك می‌شود و هركس با مردان بزرگ

 

مشورت كند در عقل و دانش آنها شریك شده است»[5]

 

از دیگر مزایای جذب مشاركت كاركنان، حضور شورانگیز و پر تلاش آنان برای

 

تحقق اهداف سازمانی می‌باشد. وقتی كاركنان ، كار را از آن خود و موفقیت

 

حاصل از آن را، افتخاری برای خود بدانند، طبیعی است كه از هیچ كوششی در

 

راه انجام بهتر و نیكوتر كار، دریغ نمی‌ورزندونهایت توان وهمّت خویش رادرانجام

 

درست و دقیق آن بكار می‌گیرند و این ، بزرگترین سرمایه برای یك سازمان موفق

 

است.

4- فراهم نمودن امنیّت شغلی :

كارمند در اداره باید از دو جهت در امنیّت كامل باشد: 1- از جهت ماندگاری دائمی در شغل و ثبات شغلی 2- از جهت تأمین نیازهای معیشتی. این از اصول مهـم مدیریت ژاپنی است[6] كه حضرت در 13 قـرن پیش همین اصول را به مالك اشتــر یـادآور شـده است و می‌فرماید: « برای كاركنان خود، زندگی شایسته‌ای فراهم نما تا نیازشان برطرف گردد و به مردم كمتر نیاز پیدا كنند»[7] چنانچه ملاحظه می‌گردد در این فرمان به برآوردن نیازهای كارمندان اشاره شده است نه فقط حقوق و مزایای ماهانه لذا هم نیازهای معیشتی و هم ثبات و امنیت شغلی و حتی نیازهای عاطفی و روانی را نیز شامل می‌شود. ادامه دارد ......



* پی نوشتها :

 

1) مدیریت و نظام اداری از دیدگاه امام علی (ع) ص 243 .

2) مدیریت و نظام اداری از دیدگاه امام علی (ع) ص 240 .

3) نهج البلاغه نامه 53 ترجمه محمد دشتی .

4) همان منبع .

5) نهج البلاغه –ترجمه محمد دشتی – حکمت 161.

6)  مدیریت ژاپنی – ص 235.

7)  نهج البلاغه ترجمه محمد دشتی  - نامه 53.





نوع مطلب : مدیریت اسلامی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 17 مرداد 1391
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:20 ق.ظ
I really like your blog.. very nice colors & theme.
Did you make this website yourself or did you hire someone to do it for you?
Plz answer back as I'm looking to construct my own blog and would
like to find out where u got this from. appreciate it
شنبه 31 تیر 1396 02:44 ب.ظ
Please let me know if you're looking for a writer for your site.

You have some really good posts and I think I would
be a good asset. If you ever want to take some of the load off, I'd really like
to write some content for your blog in exchange for a link back to mine.
Please send me an e-mail if interested. Kudos!
یکشنبه 20 فروردین 1396 08:10 ق.ظ
Very soon this website will be famous among all blog visitors, due to it's good posts
دوشنبه 22 مهر 1392 10:51 ق.ظ
یکی از دلایلی که باعث میشود افراد به کنشهای سیاسی روی بیاورند کمبود اطلاعات است.اگر در سازمانها شفاف سازی بشود و اطلاعات در دست عده‌ای خاص از جمله مدیران نباشد رفتارهای سیاسی کم می‌شود
دوشنبه 22 مهر 1392 10:51 ق.ظ
یکی از دلایلی که باعث میشود افراد به کنشهای سیاسی روی بیاورند کمبود اطلاعات است.اگر در سازمانها شفاف سازی بشود و اطلاعات در دست عده‌ای خاص از جمله مدیران نباشد رفتارهای سیاسی کم می‌شود
چهارشنبه 10 مهر 1392 11:47 ق.ظ
جوامع امروزی نه جوامع اسلامی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی