تبلیغات
مدیرستان - اصلاح نظام اداری در پرتو مدیریت علوی »( قسمت دوم)
مدیرستان
مدیرستان ، پنجره ای رو به مدیریت کارامد
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


وبلاگ تخصصی در موضوع مدیریت و رهبری
تاریخ افتتاح : اول آبان 1390

مدیر وبلاگ :دکتر امیر هوشنگ آذردشتی

« اصلاح نظام اداری در پرتو مدیریت علوی » (2)

 

5-  فعال نمودن خودكنترلی:

 

در نظامهای بوروكراتیك ، كنترل تنها جنبه بیرونی دارد لذا كار فرد ، تا زمانی كه زیر نظر ناظر و كنترل كننده است، در جهت هدف می‌باشد و با برداشتن نظارت و كنترل ، از مسیر صحیح خارج می‌شود و به انحراف و تخطّی می‌گراید. تشكیل ادارات و دوایر قضایی و رسیدگی به تخلفّات و جرایم اداری در سازمانهای امروزی به خوبی بیانگر ناكام بودن كنترل بیرونی و تبعات ناشی از آن می‌باشد اما در سیستم نظارتی اسلام، انسان علاوه بر كنترل بیرونی ، از كنترل درونی نیز برخوردار است و آنقدر كه به كنترل درونی بها داده می‌شود، به كنترل بیرونی التفات نمی‌شود. اسلام در كنترل درونی ، از یك سو خداوند را ناظر بر تمام عالم امكان می‌داند، «ناظری كه حتی به خیانت چشم‌ها و محتوای فكرها واندیشه‌ها نیز آگاه است» 1 و از سوی دیگر فرشتگانی را مأمور ثبت اعمال خیر و شرّ انسان قرار داده است،  2 فرشتگانی كه از نگاشتن هیچ چیز هر قدر هم كه كوچك و ناچیز باشد، فروگذار نمی‌كنند3 و همچنین نفس لوّامه را نیز واداشته كه دائماً انسان را نسبت به بدیها، سرزنش و ملامت نماید.4  لذا می‌بینیم كه سیستم كنترل درونی اسلام یا به عبارتی «خود كنترلی» بسیار قوی‌تر و استوارتر از كنترل بیرونی است و همین امر ، مسلمانان راستین را به دوری از گناه و لغزش ـ علیرغم نبودن كنترل بیرونی ـ فرا می‌خواند. امام علی (ع) در اینباره می‌فرماید: «خدا رحمت كند كسی را كه مراقب امر پروردگارش باشد و از گناه خویش بیمناك باشد».5

 

تجربه مدیریت اسلامی ثابت كرده است كه «خود كنترلی» به مراتب از كنترل بیرونی اثر بخش‌تر و كارسازتر می‌باشد و نقش مؤثرتری در سلامت سازمانی دارد و راه حصول آن ، همانا افزایش تقواست.

 

6-  آموزش مستمر و ضمن خدمت :

آموزش ، سازمان را فعّال و پویا می‌كند و كاركنان را با مهارتهای جدید و تكنیكهای مدرن آشنا می‌سازد كه ثمرة آن ، بالارفتن بهره‌وری سازمان و دوام و بقای سازمان خواهد بود. سازمانی كه نتواند با دانش و مهارتهای روز حركت كند و خود را با محیطش سازگار سازد، محكوم به فناست لذا آموزش مداوم و مستمر تنها راه بقاء و دوام سازمان است. امام علی (ع) بر این اصل بسیار تأكید نموده است و خود نیز عملاً در امور مختلف به آموزش زیردستان می‌پرداخت. به عنوان مثال ، امام قبل از شروع نبرد و مبارزه با دشمن تكنیكهای ظریف و دقیق نظامی را به سربازان و سرداران سپاه آموزش می‌داد و از آنان می‌خواست كه در

 مقابله با دشمن ، این دستور العملها را دقیقاً رعایت نمایند. چنانكه در آغاز جنگ صفّین خطاب به لشگریان می‌فرماید: « ای گروه مسلمانان ، لباس زیرین را ترس خدا و لباس رویین را آرامش و خونسردی قرار دهید. دندان‌ها را برهم بفشارید تا مقاومت شما در برابر ضرب شمشیر دشمن بیشتر گردد ، زره نبرد را كامل كنید ، پیش از آن كه شمشیر را از غلاف بیرون كشید، چند بار آن را تكان دهید، با گوشه چشم به دشمن بنگرید و ضربت را از چپ و راست فرود آورید و با تیزی شمشیر بزنید و با گام برداشتن به پیش ، شمشیر را به دشمن برسانید » 6

 حضرت همچنین تجربه آموزی را امری دائمی و مستمر می‌داند و می‌فرماید: « تجربه‌ها پایان نمی‌پذیرند و شخص خردمند هم در پی افزودن تجربه‌های خویش است». 7 لذا آموزش علم و تجربه باید دائمی و مستمر باشد و محدود به مقطع زمانی خاصّی نشود.

 

7- مبارزه با روابط و حركت بر مبنای ضوابط :

 

بیشتر كاركنان از مشكل رابطه سالاری در سازمانها و ترجیح دادن نزدیكان و وابسته‌های مدیران بر دیگران و اعطای امتیازات شغلی و سرعت بخشیدن در كار آنها رنج می‌برند. این امر به از بین رفتن معیارها و ضوابط قانونی در سازمان منجر خواهد شد و در نهایت به رابطه كاركنان با سازمان بسیار لطمه خواهد زد. اصولاً رابطه‌گرایی (رانت خواری) نوعی تبعیض و ظلم به حقوق دیگران است و نارضایتی، طغیان و مقاومت دیگران را بدنبال خواهد داشت .

 

حضرت (ع) با این پدیده به طور قاطع و جدّی برخورد نموده است و با قاطعیّت تمام ، والیان خویش را از عواقب آن برحذر داشته است. چنانچه خطاب به مالك اشتر می‌فرماید: « مبادا امتیازات ویژه را به نزدیكان و خویشانی كه به خودسری و گردنكشی  و درازدستی و كمی انصاف خو كرده‌اند، بدهی، زیرا سود و منافع این امتیازات ویژه برای آنان می‌ماند و عیب و سرزنش آن در دنیا و آخرت برای تو». 8  

 

برخی موّرخان آورده‌اند كه حضرت به طلحه و زبیر مسئولیتهایی داد و آن دو با خوشحالی به امام گفتند : « به اقتضای صلة رحم عمل نمودی» و امام (ع) فرمود :« تنها به اقتضای امور مسلمین عمل كردم » سپس ولایت را از آنان باز پس گرفت. 9  آنها وقتی بر این باور بودند كه امام به خاطر روابط خویشاوندی به آنها مسئولیت داده ، به امام بدگمان شدند و لذا امام هم در بركناری آنها شتاب كرد زیرا خوف آن را داشت كه آنها این روش را برگیرند و خویشاوندان خود را بر دیگران ترجیح دهند و آن را به عنوان یك سنّت ترویج نمایند. بنابراین در مدیریت اسلامی ، تنها باید ضوابط و اصول عقلی وقانونی‌حاكم‌باشدورابطه سالاری‌به هر شكل‌و توسط هر كس ، مذموم است.

 

اصول مذكور تنها برخی از راه‌كارهای اصلاح نظام اداری با بهره‌گیری از مدیریت علوی است و به خوبی واضح است كه بكارگیری دقیق آنها تا چه حد می‌تواند در رفع مشكلات اداری و سازمانی جوامع امروزی مؤثر و مفید باشد و این كلام زیبای الهی را به ذهن متبادرمی‌كند كه: « وَ اَنْتُمُ الْاَعْلَوْنَ اِنْ كُنْتُمْ مُؤمِنینَ ». 10

 

پی نوشتها :

 

1) سوره مؤمن آیه 19.

2) سوره ق آیه 8.

3 ) سوره كهف آیه 49.

4)  سوره قیامت - آیه 2.

5) نهج البلاغه خطبه 7.

6) نهج البلاغه خطبه 66.

7) غرر الحكم ج 1 ص 397.

8) نهج البلاغه نامه 53.

9) تاریخ یعقوبی ج 2 ص 180.

10) سوره آل عمران آیه 139.

 




نوع مطلب : مدیریت اسلامی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 1 شهریور 1391
دوشنبه 28 فروردین 1396 12:50 ب.ظ
You actually make it appear so easy together with your presentation however I to
find this matter to be actually something that I feel I'd never understand.
It sort of feels too complicated and very large for me. I'm taking a look forward on your subsequent publish, I'll attempt
to get the dangle of it!
چهارشنبه 23 فروردین 1396 10:58 ب.ظ
Hi would you mind letting me know which web host you're working
with? I've loaded your blog in 3 different browsers and I must say this blog
loads a lot quicker then most. Can you recommend a good hosting provider at
a reasonable price? Cheers, I appreciate it!
شنبه 1 مهر 1391 09:14 ق.ظ
ممنون به خاطر مطالبی كه برای علاقمندان به مدیریت در سایتتون قرار می دین.
ممنون می شم اگه سایت من رو با عنوان بانك اطلاعات علمی و تخصصی مدیریت لینك كنید:)
جمعه 3 شهریور 1391 11:27 ب.ظ
دوست من سلام
با احترام دعوت می شود از وبلاگهای تخصصی زیر دیدن فرمایید

1- وبلاگ مدیریتی با عنوان
مدیریت بر مبنای 1842 (انجمن علمی مدیریت دولتی پیام نور)
http://shahabcollege.persianblog.ir

2- وبلاگ دانشجویی با عنوان
پایگاه اینترنتی دانشجویان پیام نور
http://shahabcollege.blogfa.com

پای ثانیه ها لنگ می شود وقتی دلی برای دلی تنگ می شود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی