تبلیغات
مدیرستان - گزینش و انتصاب مدیران در مدیریت علوی (به بهانه انتخاب وزرا و مدیران جدید در کشور )
مدیرستان
مدیرستان ، پنجره ای رو به مدیریت کارامد
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


وبلاگ تخصصی در موضوع مدیریت و رهبری
تاریخ افتتاح : اول آبان 1390

مدیر وبلاگ :دکتر امیر هوشنگ آذردشتی

گزینش و انتصاب مدیران در مدیریت علوی :

در بینش علوی كه ملهم از وحی الهی می‌باشد ،  معیارها و ملاكهای قرآنی در گزینش و انتصاب مدیران مورد توجه قرار گرفته است و امام در ضمن نامه‌ها و سفارشاتی كه به حاكمان و والیان بلاد اسلامی نموده است ، به موارد متعددی در این خصوص اشاره فرموده است . از جمله در نامه‌ای كه به مالك اشتر می‌نویسد ، می‌فرماید : « ای مالك ، در به كارگیری كارمندان و مدیرانی كه باید زیر نظر تو كار كنند ، هیچگونه واسطه و شفاعتی را نپذیر مگر شفاعت كفایت و امانت را » . 1

در جای دیگر خطاب به مردم می‌‌فرماید : « ای مردم ، همانا سزاوارترین مردم به خلافت ( مدیریت ) كسی است كه تواناترین بر اجرای امور و داناترین به فرمان خداوند ، در فهم مسائل باشد » . 2

امام همچنین در مورد گزینش و انتصاب نویسندگان ، به مالك اشتر می‌فرماید : « در امور نویسندگان و منشیان به درستی بیاندیش و كارهایت را به بهترین آنان واگذار و نامه‌های محرمانه كه دربردارنده سیاستها و اسرار تو است ، از میان نویسندگان به كسی اختصاص ده كه صالح‌تر از دیگران باشد ».3 ملاحظه می‌گردد كه در دیدگاه علوی نیز به این مهم تأكید شده است كه مشاغل مهم و حساس باید در اختیار افراد صالح‌تر و شایسته‌تر قرار گیرد .

امام ، توانایی افراد برای انجام مسئولیتهای محوله را بسیار مهم می‌داند و به مالك توصیه می‌نماید : « برای هر یك از كارهایت سرپرستی برگزین كه بزرگی كار بر او چیرگی نیابد و فراوانی كار او را درمانده نسازد » . 4 این همان مطلبی است كه در مدیریت امروز از آن به عنوان " ارگونومی " (تطابق جسمی و روانی انجام دهنده كار با نوع كار و فعالیت و یا مسئولیت ) یاد می‌شود .

امام ، دوری از ستم و ستمگری را به عنوان یكی از مهمترین ملاكهای انتخاب وزراء و جانشینان حكومتی به مالك توصیه نموده و می‌فرماید : « بدترین وزیران تو ، كسی است كه پیش از تو ، وزیر بدكاران بوده و در گناهان آنان شركت داشته ،‌پس مبادا چنین افرادی محرم راز تو باشند ،‌زیرا آنان یاور گناهكاران و ستمكارانند . تو باید جانشینانی بهتر از آنان داشته باشی كه قدرت فكری امثال آنها را داشته اما گناهان و رفتار زشت آنان را نداشته باشند . سپس آنها را از خواص و دوستان نزدیك خود قرار ده و از میان آنان افرادی را كه در حق گویی از همه صریح‌ترند و در آنچه را كه خدا برای دوستانش نمی‌پسندد ، تو را مددكار نباشد ، انتخاب كن ،‌چه خوشایند تو باشد یا ناخوشایند » . 5

امام همچنین برای مدیریت بخشهای مختلف معیارهای جداگانه و اختصاصی معین فرموده اند ؛ به عنوان مثال برای گزینش مدیران نظامی و فرماندهان سپاه اسلام خطاب به مالک می‌فرمایند : « برای فرماندهی سپاه خود كسی را برگزین كه خیرخواهی او برای خدا و پیامبر ( ص ) و امام تو بیشتر ، و دامن او پاك‌تر و شكیباییش بیشتر باشد ، از كسی كه دیر به خشم آید و عذر پذیرتر باشد و بر ناتوان رحمت آورد و با قدرتمندان ، با قدرت برخورد كند ، قدرت ، او را به تجاوز نكشاند و ناتوانی ، او را از حركت باز ندارد » . 6

چنانچه ملاحظه می‌گردد ، امام ویژگیهای جداگانه و منحصر به فردی برای هر یك از مدیران طبقات مختلف اجتماعی ، معین و مقرر فرموده است و موارد كفایت ، تخصص و تعهد را در هر زمینه مشخص نموده یعنی همان چیزی كه امروزه از آن به عنوان «شرایط احراز شغل » در مدیریت امروزی یاد می‌شود . به عنوان نمونه‌ای دیگر ، امام در انتخاب و گزینش قضات به مالك توصیه می‌نماید : « از میان مردم ، برترین فرد نزد خود را برای قضاوت انتخاب كن ، كسی كه مراجعه فراوان ، او را به ستوه نیاورد و برخورد مخالفان  با یكدیگر ، او را خشمناك نسازد ، در اشتباهاتش پا فشاری نكند، بازگشت به حق پس از آگاهی ، برای او دشوار نباشد ،‌ طمع را از دل ریشه كن كند ، و در شناخت مطالب با تحقیقی اندك رضایت ندهد و در شبهات از همه با احتیاط‌تر عمل كند ، در یافتن دلیل ، اصرار او از همه بیشتر باشد و در مراجعه پیاپی شاكیان ، خسته نشود . در كشف امور از همه شكیباتر و پس از آشكار شدن حقیقت ، در وقت خصومت از همه برنده‌تر باشد ، كسی كه ستایش فراوان او را فریب ندهد و چرب زبانی او را منحرف نسازد و بدان كه چنین كسانی ، بسیار اندكند »!7

چنانچه ملاحظه می گردد امام نکات بسیار دقیق و ظریفی را در مورد مدیریت هر یک از بخشها و طبقات جامعه بیان می فرمایند که در نظر گرفتن آنها در انتخاب مدیران برای آن مشاغل بسیار موثر و مفید خواهد بود و علاوه بر افزایش بهره وری ، از بسیاری از خسارتهای مادی و معنوی ناشی از انتخاب مدیران نالایق نیز جلوگیری خواهد کرد .

ایشان در کلام بسیار نورانی و زیبایی ، عامل سقوط و انحطاط دولتها و حکومتها را در 4 چیز بیان می فرماید :
1- تضییع اصول ( واگذاشتن امور مهم و اساسی )

2- تمسک به فروع ( پرداختن به امور غیر ضروری و بی اهمیت )

3- تقدیم ارازل ( مقدم نمودن افراد نالایق و ناشایست برای تصدی پستها و مدیریتها)

4 – تاخیر افاضل ( کنار گذاشتن افراد دانا و شایسته و صاحب صلاحیت از تصدی امور ) 8

چنانچه ملاحظه می گردد در این بیان نورانی نیز امام به صراحت انتخاب مدیران صالح و شایسته را مورد تاکید قرار می دهند .

نكته دیگری كه در مدیریت اسلامی و علوی بسیار مورد تأكید قرار گرفته است « تقدم اصلح بر صالح » است در فرهنگ اسلامی ، تقدم صالح بر اصلح و عالم بر اعلم جایز نیست و هر گاه شخصی و یا جمعی ، چنین عملی را آگاهانه و یا از روی عمد انجام دهند و با وجود اصلح و اعلم ، صالح و عالم را جلو اندازند به خدا و رسولش و همه مسلمانان خیانت كرده‌اند ، چنانچه پیامبر اكرم ( ص ) می‌فرماید :

« هر گاه كسی ، فردی را به كارگیرد در حالی كه می‌داند در میان مسلمانان برای اداره و پذیرش آن مسئولیت ، شخصی بهتر و شایسته‌تر و به كتاب خدا و سنت پیامبر ، داناتر وجود دارد ، به خدا و رسولش و همه امت اسلام ، خیانت كرده است » . 9

روایت فوق ، هشداریست برای تمامی مسئولان و دست اندركاران ، اعم از آنان كه دیگران را دعوت به كار می‌كنند ، حكم می‌نویسند ، معرفی می‌نمایند و یا رأی می‌دهند تا مقامی را به شخص مورد نظر خویش بسپارند .

امام علی ( ع ) در این باره می‌فرماید : «در انجام كارها بر افراد كسل ، بی حال و سست عنصر ، اعتماد نكن و از آنها مساعدت مخواه».10

مسلماً وقتی كمك خواستن از افراد سست عنصر و ضعیف منع شده است ، سپردن مسئولیت به آنها ، گناهی نابخشودنی و سبب تباهی و ضایع نمودن سرمایه‌های مادی و معنوی جامعه است و چنین حكمی از سوی مدیری آگاه و رهبری فاضل و مسئولی امانتدار بعید  می‌‌باشد .

ندهد هوشمند روشن رأی                                                 به فرومایه كارهای خطیر

بوریا باف اگر چه بافندست                                                   نبرندش به كارگاه حــریر 11

منابع :

1) نظام الحكم و الادارõ فی الاسلام ص 301 .

2) نهج البلاغه خطبه 172 .

3)نهج البلاغه نامه 53  .

4) همان منبع

5) همان منبع

6) همان منبع

7) همان منبع .

8) میزان الحکمه – ج 3 – ص 359

9)ابو الفضل بیهقی - سنن  الکبری – قم   دار المعرفه – 1363 -ج 1 ص 302 .

10)محمد محمدی ری شهری - میزان الحكمه قم – معاصر – 1373 -ج 8 ص 392 .

11) گلستان سعدی





نوع مطلب : مدیریت اسلامی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 15 مرداد 1392
دوشنبه 16 مرداد 1396 07:06 ق.ظ
What a stuff of un-ambiguity and preserveness of precious familiarity on the topic
of unpredicted feelings.
شنبه 14 مرداد 1396 10:35 ق.ظ
What's up, always i used to check webpage posts here in the early hours in the daylight, for the
reason that i love to learn more and more.
شنبه 2 اردیبهشت 1396 05:40 ب.ظ
If you desire to get much from this post then you have to
apply such techniques to your won blog.
جمعه 25 فروردین 1396 03:32 ق.ظ
Keep on working, great job!
یکشنبه 20 فروردین 1396 05:52 ق.ظ
Hi, after reading this awesome paragraph i am as well delighted to share my
knowledge here with friends.
سه شنبه 22 مرداد 1392 03:03 ب.ظ
سلام
مطلب بسیار خوب و جالبی بود.
تطبیق سخنان پیامبر (ص) و امیر المونین(ع) با تئوری های روز در موضوعات جامعه شناسی و سیاست و مدیریت نكات بسیار آموزنده ای را برای ما دربر دارد.
در مجموع استفاده كردم.
چهارشنبه 16 مرداد 1392 01:49 ب.ظ
مثل همیشه عالی. موفق باشید
سه شنبه 15 مرداد 1392 01:44 ب.ظ
با تشکر از روشنگری شما استاد گرامی ، امیدواریم مطالب و اموزه های مذکور مد نظر رییس جمهور محترم ، وزرا و مدیران ارشد نظام در انتخابها و انتصابهایشان قرار گیرد و روابط بر ضوابط حاکم نشود !
سه شنبه 15 مرداد 1392 01:29 ب.ظ
سلام جالب بود
به منم سر بزن
فدات
بای
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی